Treibball dla początkujących: piłka, rozmiar, pierwsze sesje

Working dog driving a CollieBall herding ball across a field

Treibball to jedyny sport kynologiczny zbudowany wokół piłki zamiast owcy. Powstał w Niemczech, a oficjalne zawody rozgrywa się od 2008 roku. Jeśli mieszkasz z psem pasterskim w mieście i kiedykolwiek pomyślałeś "ona potrzebuje pracy", to najbliższa pracy rzecz, która mieści się w parku. Oto czym jest ten sport, jakiej piłki potrzebujesz i jak wyglądają pierwsze tygodnie.

Czym właściwie jest Treibball

Pomysł jest prosty. Na boisku leży osiem dużych piłek. Pies musi je zagonić, jedną po drugiej i w ustalonej kolejności, do bramki lub siatki, w limicie czasu około dziesięciu minut. Przewodnik stoi przy bramce i kieruje psem z dystansu głosem, gwizdkiem lub gestami. Pies może używać tylko nosa i ciała. Żadnych zębów, żadnego noszenia.

Nazywają to miejskim pasterstwem i nazwa pasuje. Schemat ruchu jest ten sam, którego pies pasterski używa przy stadzie: wyjść, zajść za cel, sprowadzić go pod kontrolą. Treibball zamienia owcę na coś, czemu pchanie nie przeszkadza.

Dla jakich psów się nadaje

Każda rasa, każdy rozmiar, prawie każdy wiek. Rasy pasterskie i użytkowe łapią to najszybciej, bo schemat zbierania i zaganiania mają już wbudowany: border collie, owczarki australijskie, owczarki niemieckie, malinois. Ale sport jest otwarty dla wszystkich i startuje w nim mnóstwo mieszańców i psów niepasterskich. Bardziej niż rodowód liczy się pies z odrobiną popędu, cierpliwy przewodnik i solidny zestaw podstawowych komend, zanim piłka w ogóle się pojawi.

Jakiej piłki potrzebujesz?

W klubach i na zawodach piłki to zwykle zwyczajne piłki gimnastyczne, a przepisy zostawiają wybór otwarty. Do ćwiczeń na płaskim boisku z psem, który już nauczył się pchać nosem i nie gryźć, piłka gimnastyczna wystarczy, i mówimy to wprost w naszym artykule o tym, czy piłka gimnastyczna może zastąpić piłkę pasterską.

Problem pojawia się wcześniej, w tygodniach zanim pies się tego nauczy. Początkujący w Treibballu pies z prawdziwym popędem łapie, gryzie i przyciska piłkę, bo to właśnie podpowiada instynkt, gdy duży przedmiot nie porusza się tak, jak chce. Piłka gimnastyczna z pojedynczej powłoki słabo przeżywa tę fazę. Piłka pasterska z pokrowcem tak: pokrowiec z tkaniny balistycznej przyjmuje zęby, podczas gdy pies się uczy, a jeśli piłka wewnętrzna kiedyś się uszkodzi, wymieniasz tylko tę jedną część, a nie całość. Wielu właścicieli trenujących Treibball ma w końcu obie: tanią piłkę gimnastyczną na wieczory klubowe i piłkę z pokrowcem na trening w domu i na wszystko, co nie jest Treibballem.

Rozmiar podlega tej samej zasadzie co każda piłka pasterska: za duża, żeby ją podnieść. Zmierz psa w kłębie i skorzystaj z przewodnika po rozmiarach. Dla border collie to zwykle 55 cm, dla aussie 75 cm, a dla owczarka niemieckiego czy malinois 95 cm. Piłka, na której pies może zacisnąć szczęki, zamienia zaganianie w przeciąganie, a dokładnie to Treibball ma wytrenować.

Zanim pojawi się piłka: komendy, których potrzebujesz

Treibball kieruje się z dystansu, więc fundamentem jest posłuszeństwo działające na dwadzieścia metrów, nie tylko przy nodze. Zanim zaczniesz cokolwiek pchać, pies powinien mieć solidne siad, zostań, do mnie i zostaw. Większość trenerów wcześnie dodaje niezawodne "touch" (nos do celu), bo z niego rodzi się pchnięcie. Wzmocnienie pozytywne, smakołyki i pochwała, to standardowa metoda od początku do końca. W tym sporcie nie ma miejsca na korekty.

Pierwsze sesje, krok po kroku

  1. Przedstaw piłkę. Napompuj ją do pełna, tak jak opisuje instrukcja (twarda piłka toczy się równo i chroni pokrowiec), i pozwól psu ją zbadać. Nagradzaj każdy kontakt nosem. Wiele psów zaczyna pchać samo w ciągu minut; niektóre potrzebują kilku krótkich sesji.
  2. Zamień kontakt w pchanie. Nagródź pchnięcie nosem, potem pchnięcie, które porusza piłkę, potem takie, które porusza ją w twoją stronę. Trzymaj sesje krótkie, około dziesięciu do piętnastu minut, i kończ, gdy pies jest jeszcze chętny.
  3. Dodaj bramkę. Dwa pachołki albo mała przenośna bramka piłkarska wyznaczają cel. Stań przy bramce i nagradzaj psa za przyniesienie ci piłki. To rdzeń sportu i większość pracy.
  4. Dodaj dystans. Cofaj się po metrze. Wprowadź gwizdek albo kliker, żeby pies słyszał sygnał z drugiego końca boiska.
  5. Dodaj kierunek. Komendy lewo i prawo pozwalają prowadzić psa wokół piłki. Potem druga piłka, potem trzecia, potem kolejność.

Nasz artykuł o tym, co piłka pasterska zmienia u psa pracującego, wyjaśnia, dlaczego samo pchanie daje tym rasom tyle satysfakcji. Treibball tylko nadaje temu strukturę.

Gdzie ćwiczyć

Płaski, trawiasty teren z ogrodzeniem albo spokojny kąt to ideał. Na pierwsze sesje unikaj płytek, betonu i mokrych desek; pies potrzebuje przyczepności, a piłka na twardym podłożu ucieka szybciej, niż początkujący jest w stanie ogarnąć. W miejskim parku wystarczy kąt z dala od piłek nożnych i innych psów. Piłki są duże, więc ograniczona przestrzeń nie pozwala zabawie się rozjechać.

Co z tego masz

Treibball to ciężka praca umysłowa dla psa. Musi myśleć, dokąd toczy się piłka, odczytywać twoje sygnały z dystansu i powstrzymywać chęć gryzienia. Właściciele opisują psa, który wraca do domu zmęczony w głowie tak samo jak w nogach, czego sesja aportowania rzadko daje. To także prawdziwy ruch i buduje ten rodzaj skupienia i samokontroli, który widać na spacerach przez resztę tygodnia. Dla znudzonego border collie w mieszkaniu nasz poradnik o tym, jak zająć border collie, stawia Treibball obok innych opcji.

Jak zacząć

Znajdź klub, jeśli jest jakiś w pobliżu. Jeśli nie ma, pierwsze trzy kroki powyżej wymagają tylko piłki, parku i kieszeni smakołyków. Wybierz rozmiar z przewodnika po rozmiarach, a jeśli twój pies gryzie w pierwszych tygodniach, zacznij od piłki z pokrowcem ze sklepu, zamiast stracić dwie piłki gimnastyczne, zanim się nauczy.