Owczarek niemiecki nie jest trudnym psem do życia. To pies pracujący i zachowuje się jak pies pracujący niezależnie od tego, czy dasz mu pracę, czy nie. Ciągnięcie na smyczy, szczekanie, rozszarpana kanapa, reaktywność, która pojawia się gdzieś koło dziesiątego miesiąca: większość z tego sprowadza się do krótkiej listy nawyków, a nie do złego psa. Zwykle dzieje się tak, że rasa użytkowa jest wychowywana tak, jak wychowuje się rasę towarzyszącą, a rasa się temu stawia.
Poniżej lista błędów, oparta na pytaniach, które najczęściej dostajemy od właścicieli owczarków. Jeśli szukasz szerszego obrazu rasy, jej temperamentu i codziennej opieki, znajdziesz go w przewodniku dla właściciela owczarka niemieckiego. Ta strona trzyma się tego, co idzie nie tak.
Dokładanie kolejnych dawek ruchu
Młody owczarek przebiegnie godzinę i wróci do domu nakręcony. Typowa reakcja to jeszcze więcej biegania. Pies staje się sprawniejszy. Nadal jest nakręcony. Sam wysiłek wytrzymałościowy buduje atletę, który nie ma o czym myśleć.
Zamiast tego wymieszaj dzień. Dwie dziesięciominutowe sesje szkoleniowe. Gry węchowe w mieszkaniu albo w ogrodzie. Jeden spacer z odrobiną struktury: chodzenie przy nodze, pozostawanie w miejscu, kilka zmian kierunku. Owczarek, który użył głowy, zwykle wycisza się szybciej niż taki, który użył tylko nóg, a jeśli twój pies po dwóch godzinach ruchu wciąż nie może usiedzieć, trzecia godzina zwykle nic nie da.
Mocniejsze korekty, gdy szkolenie się sypie
Owczarki dobrze znoszą fizyczne trudy. Do tego je wyhodowano. Źle znoszą natomiast nieprzewidywalnego przewodnika. Krzyk i szarpanie smyczą prowadzą albo do psa, który się wyłącza, albo do psa, który eskaluje, a żaden z nich nie jest psem wyszkolonym.
Przerywaj, zamiast karać. Krótki neutralny dźwięk, który przetnie zachowanie, przekierowanie na coś, co pies potrafi zrobić dobrze, i nagroda za to. W danym momencie wydaje się to wolniejsze niż korekta. Po kilku miesiącach broni się lepiej, bo pies zostaje z odpowiedzią zamiast z listą rzeczy, których nie lubisz.
Przegapienie okna socjalizacji
Owczarki są z natury powściągliwe wobec obcych. U psa pracującego to zaleta. W domu rodzinnym, bez wczesnego oswajania, może to zsunąć się w reaktywność gdzieś między szóstym a dwunastym miesiącem.
Okno trwa mniej więcej od 8. do 16. tygodnia. Spokojne, pozytywne kontakty z ludźmi w każdym wieku, ze zrównoważonymi psami, różne podłoża, hałas ulicy, klatki schodowe, windy. Trzy dobre spotkania są warte więcej niż dwadzieścia chaotycznych. Codziennie dotykaj uszu, łap i pyska, żeby wizyty u weterynarza były później nudne. Jeśli pies trafił do ciebie po zamknięciu okna, nie jesteś bez wyjścia; praca nad oswajaniem musi być tylko wolniejsza i bardziej przemyślana, i warto robić ją z trenerem.
Zaskoczenie okresem dojrzewania
Gdzieś między ósmym a osiemnastym miesiącem owczarek zacznie testować zasady, które ustawiłeś. Przywołanie staje się nierówne. Spokojny pies, którego miałeś w wieku sześciu miesięcy, zaczyna szczekać na rzeczy, które wcześniej mijał obojętnie. Właściciele albo przykręcają śrubę, albo odpuszczają.
Ani jedno, ani drugie nie pomaga. Wróć do długiej linki przy przywołaniu. Wprowadź więcej zaplanowanego odpoczynku: kojec albo stałe miejsce do wyciszenia. Trzymaj sesje szkoleniowe krótkie i częste. Potraktuj to jak odbudowę, a nie jak osobistą zniewagę. To faza, choć długa.
Różne zasady od różnych osób
Owczarki uważnie czytają domowe wzorce. Jeśli jedna osoba pozwala na kanapę, a druga nie, pies testuje sygnał, a nie źle go rozumie. To pies wykonujący swoją pracę.
Wybierz trzy albo cztery domowe zasady, których wszyscy pilnują tak samo. Kanapa tak albo nie. Łóżko tak albo nie. Co dzieje się przy drzwiach wejściowych. Co znaczy „zejdź”. Jeśli w domu mieszkają więcej niż dwie osoby, wypisz je na lodówce.
Domyślne wybieranie psiego wybiegu
Psi wybieg jest głośny, pozbawiony struktury i pełen psów, których nikt aktywnie nie prowadzi. Dla młodego owczarka to może być miejsce, w którym zaczyna się reaktywność na smyczy: jedno złe spotkanie z napastliwym dorosłym psem i miesiąc później twój kłapie zębami na każdego psa mijanego na ulicy.
Przez pierwszy rok go odpuść. Uporządkowane spacery, porządne zajęcia szkoleniowe i wspólne zabawy z jednym czy dwoma znanymi psami załatwiają to, co miał załatwiać wybieg. Jeśli pójdziesz tam później, wychodź przy pierwszych oznakach nadmiernego pobudzenia, zamiast czekać, aż samo opadnie.
Zgadywanie w sprawach zdrowia zamiast pytania weterynarza
Przy tej rasie stale wracają dwa tematy: wzdęcie i stawy. Oba przyciągają w internecie bardzo pewne siebie odpowiedzi. Żadnego z nich nie powinno się tam rozstrzygać.
Wzdęcie, czyli skręt żołądka, u ras o głębokiej klatce piersiowej traktuje się jako stan nagły. Zapytaj weterynarza, jak ułożyć wokół tego posiłki i ruch, i dopytaj, na które objawy ostrzegawcze masz reagować. Jeśli coś podejrzewasz, dzwoń do weterynarza od razu, zamiast czekać, jak się to rozwinie.
Co do bioder i łokci: jeśli kupujesz szczeniaka, poproś hodowcę o oficjalne wyniki rodziców na piśmie, w postaci konkretnych ocen. Hodowca, od którego warto kupować, nie będzie miał nic przeciwko temu pytaniu. Jeśli masz już psa, porozmawiaj z weterynarzem o wadze, wzroście i o tym, ile ruchu ma sens przez pierwsze osiemnaście miesięcy. Żadna zabawka ani suplement nie zastąpi tej rozmowy. W przewodniku znajdziesz więcej o zdrowotnym tle rasy.
Traktowanie ogrodu jak zajęcia
Owczarek zostawiony sam z przestrzenią i bez zajęcia sam wymyśli sobie pracę. Kopanie. Bieganie wzdłuż płotu. Szczekanie na wszystko, co się rusza. Ogród daje psu miejsce, ale nie daje mu zadania.
Zanim wyjdziesz z domu, zrób krótką sesję szkoleniową i zostaw zamrożony gryzak z nadzieniem albo zabawkę-łamigłówkę z karmą. Do samodzielnej pracy w ciągu dnia piłka pasterska jest jedną z niewielu rzeczy, które owczarek może popychać i gonić bez ciebie. Dla tej rasy oznacza to rozmiar 95 cm, przeznaczony dla psów o wysokości w kłębie od około 63 cm. Zestaw kompletny 95 cm zawiera pokrowiec balistyczny i nadmuchiwaną piłkę wewnętrzną, a piłkę wewnętrzną można później wymienić osobno, jeśli ulegnie uszkodzeniu. Jeśli nie masz pewności, który rozmiar pasuje do twojego psa, przewodnik po rozmiarach obejmuje cały zakres. A jeśli pies regularnie zostaje sam na całe dnie, ktoś, kto wyprowadzi go w środku dnia, zrobi dla niego więcej niż cokolwiek, co zostawisz na podłodze.
Od czego zacząć
Nie próbuj naprawić tego wszystkiego naraz. Wybierz ten błąd, który w tym tygodniu powoduje najwięcej tarcia.
- Ustalcie domowe zasady i spiszcie je.
- Zamień jedno bieganie na jedną sesję pracy głową.
- Przez tydzień stosuj przerwanie i przekierowanie zamiast korekt.
- Umów wizytę kontrolną u weterynarza, jeśli ostatnia była ponad rok temu, i przy okazji zapytaj o wzdęcie.
Nic z tego nie jest skomplikowane. To głównie kwestia konsekwencji, co brzmi łatwo, dopóki w domu nie mieszkają cztery osoby, z których jedna wciąż dokarmia psa ze stołu.
To ogólne wskazówki od właścicieli i trenerów, a nie porada weterynaryjna. We wszystkim, co dotyczy zdrowia, w tym przy nagłych zmianach zachowania, kulawiźnie czy podejrzeniu wzdęcia, skontaktuj się z weterynarzem.