Treibball is de enige hondensport die rond een bal is gebouwd in plaats van rond een schaap. Het ontstond in Duitsland en wordt sinds 2008 officieel in wedstrijdverband beoefend. Als je met een herdershond in de stad woont en ooit hebt gedacht "ze heeft een taak nodig", dan is dit het dichtste bij een taak wat in een park past. Hier lees je wat de sport is, welke bal je nodig hebt en hoe de eerste weken verlopen.
Wat Treibball eigenlijk is
Het idee is simpel. Acht grote ballen liggen op een veld. De hond moet ze één voor één en in een vaste volgorde naar een doel of net drijven, binnen een tijdslimiet van ongeveer tien minuten. De geleider blijft bij het doel en stuurt de hond op afstand met stem, fluit of handsignalen. De hond mag alleen neus en lichaam gebruiken. Geen tanden, geen dragen.
Mensen noemen het stedelijk hoeden, en die naam klopt. Het bewegingspatroon is hetzelfde als wat een herdershond bij vee gebruikt: uitgaan, achter het doelwit komen, het onder controle terugbrengen. Treibball ruilt het schaap in voor iets dat het niet erg vindt om geduwd te worden.
Voor welke honden het geschikt is
Elk ras, elke maat, bijna elke leeftijd. Herders- en werkrassen pakken het het snelst op omdat het verzamel-en-drijfpatroon er al in zit: Border Collies, Australian Shepherds, Duitse herders, Malinois. Maar de sport staat open voor iedereen, en heel wat kruisingen en niet-herdershonden doen mee aan wedstrijden. Belangrijker dan de stamboom zijn een hond met wat drive, een geleider met geduld en een betrouwbare set basiscommando's voordat de bal überhaupt tevoorschijn komt.
Welke bal heb je nodig?
Bij verenigingen en wedstrijden zijn de ballen meestal gewone gymballen, en de regels laten de keuze vrij. Voor oefeningen op een vlak veld met een hond die al heeft geleerd met de neus te duwen en niet te bijten, is een gymbal prima, en dat zeggen we eerlijk in ons artikel over of een gymbal als drijfbal kan dienen.
Het probleem komt eerder, in de weken voordat de hond dat heeft geleerd. Een beginnende Treibball-hond met echte drive grijpt, bijt en drukt de bal neer, omdat het instinct dat voorstelt als een groot object niet beweegt zoals zij wil. Een gymbal met één huid overleeft die fase niet goed. Een drijfbal met hoes wel: de hoes van ballistisch weefsel vangt de tanden op terwijl de hond leert, en als de binnenbal ooit beschadigd raakt, vervang je alleen dat onderdeel in plaats van het geheel. Veel Treibball-eigenaren eindigen met allebei, een goedkope gymbal voor de verenigingsavonden en een bal met hoes voor thuis en voor alles wat geen Treibball is.
De maat volgt dezelfde regel als bij elke drijfbal: te groot om op te pakken. Meet je hond bij de schoft en gebruik de maattabel. Voor een Border Collie is dat meestal de 55 cm, voor een Aussie de 75 cm en voor een Duitse herder of Malinois de 95 cm. Een bal waar de hond zijn kaken omheen krijgt, maakt van het drijven een trekspel, en dat is precies wat Treibball wil aftrainen.
Vóór de bal: de commando's die je nodig hebt
Treibball wordt op afstand gestuurd, dus de basis is gehoorzaamheid die op twintig meter werkt, niet alleen aan je voeten. Voordat je iets gaat duwen, moet de hond een stevige zit, blijf, hier en laat hebben. De meeste trainers voegen vroeg een betrouwbare "touch" toe (neus naar het doel), omdat dat de duw wordt. Positieve bekrachtiging, snoepjes en lof, is de hele tijd de standaardmethode. Correcties hebben in deze sport geen plaats.
De eerste sessies, stap voor stap
- Introduceer de bal. Pomp hem helemaal op, zoals in de handleiding staat (een stevige bal rolt recht en beschermt de hoes), en laat de hond hem onderzoeken. Beloon elk neuscontact. Veel honden duwen binnen een paar minuten uit zichzelf; sommige hebben een paar korte sessies nodig.
- Maak van contact duwen. Beloon de neusduw, dan een duw die de bal beweegt, dan een duw die hem naar jou beweegt. Houd de sessies kort, zo'n tien tot vijftien minuten, en stop terwijl de hond nog gretig is.
- Voeg een doel toe. Twee pionnen of een klein draagbaar voetbaldoel markeren het doelwit. Ga bij het doel staan en beloon de hond als hij de bal naar je brengt. Dit is de kern van de sport en het grootste deel van het werk.
- Voeg afstand toe. Stap steeds een meter terug. Introduceer een fluit of clicker zodat de hond een marker over het veld kan horen.
- Voeg richting toe. Met links- en rechtscommando's stuur je de hond om de bal heen. Dan een tweede bal, dan een derde, dan een volgorde.
Ons artikel over wat een drijfbal verandert voor een werkhond legt uit waarom het duwen zelf zo bevredigend is voor deze rassen. Treibball geeft er alleen structuur aan.
Waar je oefent
Een vlak grasveld met een hek of een rustige hoek is ideaal. Vermijd tegels, beton en natte vlonders voor de eerste sessies; de hond heeft grip nodig, en een bal op een harde ondergrond loopt sneller weg dan een beginner aankan. In een stadspark is een hoek weg van voetballen en andere honden genoeg. De ballen zijn groot, dus een afgesloten ruimte voorkomt dat het spel afdrijft.
Wat je eraan hebt
Treibball is zwaar hoofdwerk voor de hond. Ze moet nadenken over waar de bal heen gaat, jouw signalen op afstand lezen en de drang om te bijten inhouden. Eigenaren beschrijven een hond die net zo moe in het hoofd als in de poten thuiskomt, iets wat een apporteersessie zelden lukt. Het is ook echte beweging, en het bouwt het soort focus en impulscontrole op dat de rest van de week op wandelingen te zien is. Voor een verveelde Border Collie in een flat zet onze gids over een Border Collie bezighouden Treibball naast de andere opties.
Beginnen
Zoek een vereniging als er een bij jou in de buurt is. Zo niet, dan hebben de eerste drie stappen hierboven niets anders nodig dan een bal, een park en een zak snoepjes. Kies de maat met de maattabel, en als je hond in de eerste weken bijt, begin dan met de bal met hoes uit de shop in plaats van twee gymballen te verliezen voordat ze het leert.